STUDIA
Spółdzielczość, gospodarka społeczna a polityka społeczna
 
Więcej
Ukryj
1
Instytut Polityki Społecznej Uniwersytet Warszawski
Data publikacji: 01-06-2020
 
Problemy Polityki Społecznej 2013;20:13–42
 
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Zagadnienie związków spółdzielczości z polityką społeczną jest słabo rozpoznane w polskiej literaturze. Spółdzielczość dobrze rozwinięta ilościowo i w swoich funkcjach politykospołecznych w PRL jest jednocześnie mało autentyczna i autonomiczna. Transformacja przynosi kryzys takiego modelu, co sprawia, że w koncepcji trzeciego sektora umieszcza się głównie różnego rodzaju niegospodarcze i niespółdzielcze stowarzyszenia. Kariera pojęcia ekonomii społecznej i tezy o ekonomizacji czy komercjalizacji stowarzyszeń sprawiają, że odradza się również retoryka prospółdzielcza czy okołospółdzielcza. Jednocześnie zmienia się myślenie o polityce społecznej, w kierunku jej postpaństwowej postopiekuńczej wersji. Razem daje to interesujące pole do analizy i badania rodzących się znaczeń i nowych kombinacji starych pojęć. Celem artykułu jest wstępna eksploracja tego terenu na podstawie przeglądu literatury zagranicznej i polskiej, w szczególności tej, w której jednocześnie mowa o polityce społecznej i spółdzielczości lub o gospodarce (ekonomii, przedsiębiorczości) społecznej oraz wzajemnych związkach między nimi. Tym samym niektóre idee w Polsce mało znane i dyskutowane mają szansę wejść w obieg akademicki i zainspirować nowe programy badawcze.
 
REFERENCJE (70)
1.
Auleytner J. (2001) Społeczna gospodarka rynkowa, hasło w: Rysz-Kowalczyk B. (red.) Leksykon polityki społecznej, Aspra-JR, Warszawa.
 
2.
Beck U. (1986, pol. 2002) Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności, Scholar, Warszawa.
 
3.
Beito D. T. (2000) From Mutual Aid to the Welfare State: Fraternal Societies and Social Services, 1890–1967, University of North Carolina Press, London.
 
4.
Birchall J. (2010) People-centred Businesses: Co-operatives, Mutuals and the Idea of Membership, Palgrave Macmillan, London.
 
5.
Borzaga C., Tortia E. C. (2010) The Economics of Social Enterprises. An Interpretive Framework, w: L. Becchetti, C. Borzaga (red.), The Economics of Social Responsibility: The World of Social Enterprises, Routledge, London.
 
6.
Brown K. M., Kenny S., Turner B. S., Prince J. K. (2000) Rhetorics of Welfare: Uncertainty, Choice and Voluntary Associations, Palgrave Macmillan, New York.
 
7.
Daszyńska-Golińska Z. (1932) Podstawy teoretyczne polityki społecznej w zarysie, Towarzystwo Bratniej Pomocy Studentów Wolnej Wszechnicy Polskiej, Ministerstwo Opieki Społecznej, Warszawa.
 
8.
Daszyńska-Golińska Z. (1933) Polityka społeczna, Towarzystwo Bratniej Pomocy Studentów Wolnej Wszechnicy Polskiej, Ministerstwo Opieki Społecznej, Warszawa.
 
9.
Frąckiewicz L. (2002) Polityka społeczna. Zarys wykładu wybranych problemów, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice.
 
10.
Frączak P., Skrzypiec R. (2011) Kondycja spółdzielczości pracy oraz wizje jej rozwoju, Ośrodek Badania Aktywności Lokalnej, Spółdzielnia Kooperatywa Pozarządowa, Warszawa.
 
11.
Frieske K. W. (2010) Zamienię porsche na gorsze: o biedzie wykluczeniu i reintegracji społecznej, „Polityka Społeczna”, nr 10.
 
12.
Gingrich J. R. (2011) Making Markets in the Welfare State: The Politics of Varying Market Reforms, Cambridge University Press, Cambridge.
 
13.
Golinowska S. (2003). Od państwa opiekuńczego (welfare state) do państwa wspierającego pracę (workfare state), w: B. Balcerzak-Paradowska (red.), Praca i polityka społeczna wobec wyzwań integracji, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa.
 
14.
Grewiński M. (2009) Wielosektorowa polityka społeczna: o przeobrażeniach państwa opiekuńczego, Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP, Warszawa.
 
15.
Grewiński M., Kamiński S. (2011) Sektor gospodarki społecznej w wielosektorowej polityce społecznej — w kierunku usług społecznych, w: M. Grewiński, M. Rymsza (red.), Polityka aktywizacji w Polsce. Usługi reintegracji w sektorze gospodarki społecznej, Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP, Warszawa.
 
16.
Harris M., Rochester C. (red.) [2001] Voluntary Organisations and Social Policy in Britain Perspectives on Change and Choice, Palgrave Macmillan, London.
 
17.
Hill R. (2000) The case of the missing organizations: co-operatives and the textbooks, “The Journal of Economic Education”, vol. 31, nr 3.
 
18.
Hood C. (2000) The Art of the State: Culture, Rhetoric, and Public Management, University Press, Oxford.
 
19.
Iversen T. (2001) Dynamics of the Welfare State Expansion: Trade Openness, Deindustrialization and Partisan Politics, w: W. P. Pierson (red.), The New Politics of the Welfare State, Oxford University Press, Oxford.
 
20.
Kalmi P. (2007) The disapperance of cooperatives from economic textbooks, “Cambridge Journal of Economics”, vol. 31, nr 4.
 
21.
Kowalak T. (1965) Spółdzielczość niemiecka na Pomorzu 1920–1938, Książka i Wiedza, Warszawa.
 
22.
Kowalak T. (1975) Dorobek spółdzielczości w trzydziestoleciu Polski Ludowej, Zakład Wydawnictw CRS, Warszawa.
 
23.
Kowalak T. (1993) Czy schyłek spółdzielczości?, w: M. Księżopolski, J. Supińska (red.), Zagrożenia i szanse polityki społecznej w Polsce w okresie transformacji, Fundacja im. Friedricha Eberta, Warszawa.
 
24.
Kowalak T. (1994) State and co-operatives in Socialism, w: E. Düffer, J. Laurinkari (red.) International Handbook of Cooperative Organizations, Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen.
 
25.
Kowalczyk O., Kamiński S. (red.) [2009] Wymiary polityki społecznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego, Wrocław.
 
26.
Krzeczkowski K. (1939) Hasło: Polityka społeczna, w: E. J. Reyman (red.) Encyklopedia nauk politycznych (Zagadnienia społeczne, polityczne i gospodarcze), Wydawnictwo Instytutu Społecznego, Warszawa.
 
27.
Kurzynowski A. (red.) [1999] Polityka społeczna globalna i lokalna, SGH, Warszawa.
 
28.
Lalak D., Pilch T. (1999) Elementarne pojęcia pedagogiki społecznej i pracy socjalnej, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa.
 
29.
Le Grand J., Bartlett W., (red.) (1993) Quasi-Markets and Social Policy, Palgrave Macmillan, London.
 
30.
Leś E. (1993) Sektor non-profit, w: Księżopolski, M., Supińska, J. (red.), Zagrożenia i szanse polityki społecznej w Polsce w okresie transformacji, Fundacja im. Friedricha Eberta, Warszawa.
 
31.
Leś E. (2007) Rola trzeciego sektora w polityce społecznej, w: Szylko-Skoczny, M., Firlit- -Fesnak G. (red.) Polityka społeczna, PWN, Warszawa.
 
32.
Leś E. (2009) Organizacje not for profit i spółdzielczość wobec zjawisk kryzysowych w Polsce, w: M. Księżopolski, B. Rysz-Kowalczyk, C. Żołędowski (red.), Polityka społeczna w kryzysie, ASPRA-JR, Warszawa.
 
33.
Leś E. (2011) Specyfika polskiego sektora obywatelskiego na tle doświadczeń europejskich, w: W. Anioł, M. Duszczyk, P. Zawadzki (red.), Europa Socjalna — iluzja czy rzeczywistość, Instytut Polityki Społecznej, Warszawa.
 
34.
MacCrudden C. (red.) [1999] Regulation and Deregulation: Policy and Practice in The Utilities and Financial Services Industries, Oxford University Press, Oxford.
 
35.
MacCrudden C. (2008) Buying Social Justice: Equality, Government Procurement and Legal Change, Oxford University Press, Oxford.
 
36.
Miżejewski C. (2006) Polityka społeczna wobec sektora ekonomii społecznej, w: Ekonomia Społeczna Teksty, portal Ekonomiaspoleczna.pl, dostęp: 18.02.2013.
 
37.
Needham C. (2011) Personalising Public Services: Understanding the Personalisation Narrative, Policy Press, Bristol.
 
38.
Orczyk J. (2012) Ekonomia społeczna a polityka społeczna, w: M. Frączak, J. Hausner,.
 
39.
S. Mazur (red.), Wokół ekonomii społecznej, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Kraków.
 
40.
Pestoff V. (1992) Third Sector and Co-Operative Services — An Alternative to Privatization, “Journal of Consumer Policy”, vol. 15, nr 1.
 
41.
Pestoff V. (2010) New Public Governance, Co-Production and Third Sector Social Services in Europe. Crowding In and Crowding Out, w: V. Pestoff, T. Brandsen, B. Verschuere (red.), New Public Governance, the Third Sector, and Co-Production, Routledge, London.
 
42.
Pieliński B. (2010) Państwo, rynek i organizacje trzeciego sektora w społeczeństwie postindustrialnym. Przegląd koncepcji i synteza dorobku, w: E. Leś (red.), Analiza porównawcza modeli współpracy administracji publicznej z organizacjami not for profit w wybranych państwach Unii Europejskiej, Projekt Model Współpracy, Warszawa.
 
43.
Pisz Z. (red.) [2002] Zadania społeczne, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Wrocław.
 
44.
Power M. (1998) The Audit Society: Rituals of Verification, Oxford University Press, Oxford.
 
45.
Rajkiewicz A. (red.) [1973, 1976, 1979] Polityka społeczna, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
 
46.
Rajkiewicz A., Supińska J., Księżopolski M. (red.) [1996, 1998] Polityka społeczna: materiały do studiowania, Interart, Wydawnictwo “Śląsk”, Warszawa, Katowice.
 
47.
Rodger J. J. (2000) From a Welfare State to a Welfare Society: The Changing Context of Social Policy in a Postmodern Era, Palgrave Macmillan, London.
 
48.
Rosner J. (1976) Podmioty polityki społecznej, w: Rajkiewicz, A. (red.) Polityka społeczna, PWE, Warszawa.
 
49.
Rymsza M. (1995) Sektor pozarządowy a polityka społeczna państwa: modele współdziałania, „Roczniak. Sektor znany-nieznany”, nr 1.
 
50.
Rymsza M. (1998) Kontraktowanie usług społecznych z podmiotami pozarządowymi – decentralizacja czy urynkowienie sfery publicznej?, w: Z. Wejcman (red.), O kulturze kontraktu, BORIS, Warszawa.
 
51.
Rymsza M. (2003) Kontraktowanie zadań publicznych jako forma współdziałania państwa i organizacji non-profit, w: B. Rysz-Kowalczyk, B. Szatur-Jaworska (red.), Wokół teorii polityki społecznej, Instytut Polityki Społecznej, Warszawa.
 
52.
Rymsza M. (2005) Stara i nowa ekonomia społeczna. Polska na tle doświadczeń europejskich, „Trzeci Sektor” nr 2 (wiosna).
 
53.
Rymsza M. (2007) Rola służb społecznych w upowszechnianiu programów aktywnej polityki społecznej, w: M. Grewiński, J. Tyrowicz (red.), Aktywizacja, partnerstwo, partycypacja — o odpowiedzialnej polityce społecznej, Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej, Warszawa.
 
54.
Rymsza M., Karwacki A. (2011) Meandry upowszechniania koncepcji aktywnej polityki społecznej w Polsce, w: M. Grewiński, M. Rymsza (red.), Polityka aktywizacji w Polsce. Usługi reintegracji w sektorze gospodarki społecznej, Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP, Warszawa.
 
55.
Rysz-Kowalczyk B. (red.) [2001] Leksykon polityki społecznej, Aspra-JR, Warszawa.
 
56.
Spytek-Bandurska G. (2007) Sektory, podmioty, poziomy i organizacja polityki społecznej, w: M. Szylko-Skoczny, G. Firlit-Fesnak (red.), Polityka społeczna, PWN, Warszawa.
 
57.
Stryjan Y. (2005) Socjaldemokracja, rynek pracy i trzeci sektor — przypadek szwedzki, „Problemy Polityki Społecznej. Studia i Dyskusje”, nr 8.
 
58.
Supińska J. (1985) Polityka społeczna — upaństwowiona czy uspołeczniona, w: A. Piekara, J. Supińska (red.) Polityka społeczna w okresie przemian, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
 
59.
Szarfenberg R. (2005) Słabości trzeciego sektora i partnerstwa publiczno-prywatnego, „Trzeci Sektor”, nr 4.
 
60.
Szarfenberg R. (2007) Niezwykła aktualność myśli Edwarda Abramowskiego, „Problemy Polityki Społecznej. Studia i Dyskusje”, nr 10.
 
61.
Szarfenberg R. (2012a) Kierunki rozwoju polityki społecznej, w: Z. Sadowski (red.), Bogaci i biedni — problemy rozwoju społeczeństwa polskiego, Komitet Prognoz „Polska 2000 Plus” PAN, Warszawa.
 
62.
Szarfenberg R. (2012b) Ewaluacja organizowania i rozwoju społeczności lokalnej, czyli o odmianach i sprawności trzeciej metody pracy socjalnej, w: J. Kowalczyk (red.), Programy aktywności lokalnej — nowa jakość pomocy społecznej?, Impuls, Kraków.
 
63.
Szarfenberg R. (2012c) Ekonomia sektora nonprofit, w: P. Poławski (red.), Trzeci sektor: fasady i realia, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa.
 
64.
Szymański A. (1925) Polityka społeczna, Uniwersytet Lubelski, Lublin.
 
65.
Walzer M. (1988) Socializing the Welfare State, w: Gutmann, A. (red.), Democracy and the Welfare State, Princeton University Press, Princeton.
 
66.
Wilensky H. (1975) The Welfare State and Equality, University of California Press.
 
67.
Wygnański J. (1998) Elementy budowania i uczestnictwa w programach współpracy organizacji pozarządowych z administracją publiczną, w: Wejcman, Z. (red.) O kulturze kontraktu, BORIS, Warszawa.
 
68.
Załęski P. S. (2005) Globalny system pozarządowej administracji. Geosocjologia trzeciego sektora, „Studia Polityczne”, vol. 17.
 
69.
Załęski P. S. (2012) Neoliberalizm i społeczeństwo obywatelskie, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.
 
70.
Zeuli K. (2004) The Evolution of the Cooperative Model, w: Merrett, C. D., Walzer, N. (red.) Cooperatives and Local Development, M. E. Sharpe, London.
 
ISSN:1640-1808