STUDIA
Prawo rodzin opiekujących się niesamodzielnymi bliskimi do zabezpieczenia socjalnego — szanse i bariery jego realizacji
 
Więcej
Ukryj
1
Instytut Polityki Społecznej UW
Data publikacji: 20-05-2020
 
Problemy Polityki Społecznej 2018;40:13–35
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Celem analizy jest nie tylko dokładniejsze rozpoznanie problemów z zakresu zabezpieczenia socjalnego opiekunów osób niesamodzielnych, ale i zrozumienie możliwych powodów, dla których wciąż nie udało się pokonać trudności, oraz uzasadnienie i ukierunkowanie dalszych działań publicznych w tym obszarze. W pierwszej części omówiono współczesne procesy rzutujące na zmianę pozycji nieformalnej i rodzinnej opieki nad niepełnosprawnymi w agendzie politycznej. Zaprezentowano zagadnienia, takie jak rozwój prac nad zmianami w systemie opieki długoterminowej, zainicjowanie agendy polityki senioralnej, program Za życiem czy rządowy dialog z protestującymi rodzinami i opiekunami osób niepełnosprawnych. W drugiej części opisano trudności z zapewnieniem bezpieczeństwa socjalnego opiekunom, głównie w oparciu o ustawę o świadczeniach rodzinnych. Trzecia część zawiera rozważania na temat możliwych przyczyn ograniczonego przełożenia wyszczególnionych przemian na poziom bezpieczeństwa socjalnego opiekunów. Analiza jest prowadzona na trzech płaszczyznach: faktyczny charakter opieki, zwłaszcza w jej segmencie nieformalnym i kontekście społecznym, ram formalno-prawnych rozwoju ustawodawstwa socjalnego oraz relacji między interesariuszami polityki na rzecz rodzin z osobami niepełnosprawnymi.
 
REFERENCJE (29)
1.
Augustyn, M. (red.). (2010). Opieka długoterminowa w Polsce. Opis, diagnoza, rekomendacje. Warszawa: Klub Parlamentarny Platformy Obywatelskiej RP.
 
2.
Bakalarczyk, R. (2015). Polityka wsparcia rodzin z osobami niepełnosprawnymi. W cieniu wyroków Trybunału Konstytucyjnego RP i protestów społecznych. Studia z Polityki Publicznej, nr 1 (5), s. 63-80.
 
3.
Bakalarczyk, R. (2017) Deficyt bezpieczeństwa emerytalnego opiekunów osób niesamodzielnych jako skutek dezaktywizującego zawodowo systemu opieki w Polsce. Ubezpieczenia społeczne. Teoria i Praktyka, nr 4.
 
4.
Bakalarczyk, R. (2018), Polityka wsparcia nieformalnych opiekunów niesamodzielnych osób starszych. Na podstawie zmian prawnych w latach 2003-2015. Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
 
5.
Barnes, C., Mercer, G. (2008). Niepełnosprawność. Warszawa: Wydawnictwo Sic! Błędowski, P., Szatur-Jaworska, B., Szweda-Lewandowska, Z., Zrałek, M. (2016). Model wsparcia społecznego osób starszych w środowisku zamieszkania. W: B. Szatur-Jaworska, P. Błędowski (red.), System wsparcia osób starszych w środowisku zamieszkania. Przegląd sytuacji, propozycja modelu. (13-46). Warszawa: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich.
 
6.
Janocha, W. (2009). Rodzina z osobą niepełnosprawną w społecznym systemie wsparcia. Kielce: Wydawnictwo Jedność.
 
7.
Kołaczek, B. (2010). Polityka społeczna wobec osób niepełnosprawnych. Warszawa: Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.
 
8.
Kubicki, P. (2015). Świadczenie pielęgnacyjne — proteza całościowego systemu wsparcia. W: R. Bakalarczyk, P. Kubicki, M. Polakowski, D. Szelewa, Niepełnosprawność: problemy opieki. (19-25). Warszawskie Debaty o Polityce Społecznej. Warszawa: Friedrich Ebert Stiftung — Przedstawicielstwo w Polsce — Fundacja Międzynarodowe Centrum Badań i Analiz (ICRA).
 
9.
Morgan, F. (2012). Care and ineąuality: a conceptual and empiricalperspective on the treatment ofinformal care as a social risk in England. Paper presented at the Social Policy Association Conference, University of York.
 
10.
Morgan, F. (2015). The treatment ofinformal care as a social risk: an anałysis ofthe uneąual and inadeąuate protection ofinformal carers by State care policies in England. Paper presented at the Social Policy Association (SPA) Conference, Belfast Metropolitan College.
 
11.
Najwyższa Izba Kontroli (2016), Informacja o wynikach kontroli. Świadczeniepomocy osobom starszym przez gminy ipowiaty. Pobrane z: file:///C:/Users/aniak/Downloads/nik-p-15-044-pomoc-osobom-starszym.pdf [dostęp: 17.03.2018].
 
12.
Philips, J. (2010). Troska. Warszawa: Wydawnictwo Sic!.
 
13.
Pieters, D., Greve, B. (1993). The concept of social security law. W: B. Greve, D. Pieters, Social Security in an Interdisciplinary Perspective. (113). Denver-Boston: Kluwer Law and Taxation Publishers, rozdz. 1, cyt. za: Kowalczyk, O. (2009), Zagadnienia ogólne zabezpieczenia społecznego. W: O. Kowalczyk, S. Kamiński (red.), Wymiary polityki społecznej. (59-74). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego.
 
14.
Racław, M. (2015). Opiekunowie rodzinni jako pracodawcy migrantek — „nowi tradycjonaliści” z klasy średniej. W: P. Sobieszak-Penszko, Niewidzialna sita robocza. Migranci w usługach opiekuńczych nad osobamistarszymi. (115-147). Warszawa: Fundacja Instytut Spraw Publicznych.
 
15.
Ranci, C., Pavolini, E. (2013). Institutional Change in Long-term Care: Actors, Mechanism and Impact. W: C. Ranci, E. Pavolini (red.), Reforms in Long-term Care Policies In Europę: Investigating Institutional Change and SocialImpacts. (269-314). New York: Springer.
 
16.
Siporska, A. (2013). Koordynacja opieki zdrowotnej i długoterminowej w Unii Europejskiej (seminarium w Centrali ZUS). (8-11) Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i Praktyka nr 711.
 
17.
Szlązak, M., Piłat, A., Sarata, J. (2015). Opiekunowie rodzinni osób starszych —problemy, potrzeby, wyzwania dla politykispołecznej. Raportz badania. Kraków: Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej.
 
18.
Szluz, B. (2007). Wsparcie społeczne rodziny osoby niepełnosprawnej. Roczniki Teologiczne, t. 54, z. 10, s. 201-214.
 
19.
Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych, https://www.rpo.gov.pl/pl/konw... [dostęp: 29.02.2016],.
 
20.
Polityka społeczna wobec osób starszych do 2030 roku, Bezpieczeństwo, uczestnictwo, solidarność, 2018.
 
21.
Program wieloletni «Senior-WIGOR» na lata 2015-2020, Monitor Polski z dn. 13 kwietnia 2015 r., poz. 341.
 
22.
Projekt ustawy o pomocy osobom niesamodzielnym z 21 listopada 2014 r., http://mieczyslawaugustyn.pl/w... [dostęp: 10.03.2016].
 
23.
Uchwała nr 160 Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2016 r. w sprawie programu kompleksowego wsparcia dla rodzin „Za życiem”, Dz. U. z 2016 r., poz. 1250.
 
24.
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, Dz. U. z 2015 r., poz. 114 z późn. zm.
 
25.
Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, Dz. U. z 2014 r., poz. 567.
 
26.
Ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, Dz. U. z 2016 r., poz. 1860.
 
27.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776.
 
28.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, Dz. U. z 2014 r., poz. 1443. Wraz z uzasadnieniem.
 
29.
Założenia długofalowej polityki senioralnej w Polsce na lata 2014-2020, Monitor Polski z dn. 4 lutego 2014 r., poz. 118.
 
ISSN:1640-1808