STUDIA
O kontrakcie socjalnym i reformie aktywnej integracji, czyli jak pomoc społeczna (znów) obroniła się przed zmianą. Refleksja rocznicowa
 
Więcej
Ukryj
1
Instytut Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji Uniwersytet Warszawski
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Tomasz Kaźmierczak   

IPSiR UW, ul. Podchorążych 20, 00-721 Warszawa; adres elektroniczny autora: kazmierczak@uw.edu.pl
Data publikacji: 26-05-2020
 
Problemy Polityki Społecznej 2016;35:75–92
 
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Opracowanie jest formą rocznicowej refleksji (200-lecie Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności, 25-lecie ustawy o pomocy społecznej) nad współczesną kondycją pomocy społecznej, ale ocenianą z punktu widzenia koncepcji path dependence, tj. pod kątem jej odporności na zmiany. W szczególności są rozważane dwa przedsięwzięcia podjęte w ostatnich dwóch dekadach, w pewien sposób powiązane ze sobą, które — jak zakładano — powinny skutkować daleko idącymi zmianami systemu pomocy społecznej. Pierwszym z nich był projekt reformy służb społecznych zwanej aktywną integracją, który przygotowano w reakcji na fakt przystąpienia Polski do UE; drugim — implementacja kontraktu socjalnego jako nowego instrumentu pomocy społecznej. Żadne z nich do zmian nie doprowadziło: reforma „utknęła” i „umarła” w procesie legislacyjnym, kontrakt socjalny został „oswojony”, co pozwoliło włączyć go do praktyki służb społecznych bez zmiany praktykowanego od dawna ich stylu działania. Oba przypadki wskazują jasno: system pomocy społecznej ma się dobrze w tym sensie, że nadal jest odporny na zmiany — złożony układ czynników i mechanizmów, który chroni jego status quo, okazał się silniejszy niż obie inicjatywy podjęte w celu jego zmiany
 
REFERENCJE (18)
1.
Czy jesteśmy skuteczni? Badanie efektywności stosowania kontraktu socjalnego jako instrumentu integracji społecznej (2007). Łódź: MOPS.
 
2.
Grabusińska, Z. (2012). Rola pracy socjalnej w aktywnej integracji. Warszawa: MCPS.
 
3.
Kadela, K., Kowalczyk, J. (2014). Standardy pracy socjalnej. Rekomendacje metodyczne i organizacyjne. Warszawa: WRZOS.
 
4.
Kaźmierczak, T. (2011). Praktyka aktywizacji w ośrodkach pomocy społecznej. W: M. Rymsza (red.), Czy podejście aktywizujące ma szansę? Pracownicy socjalni i praca socjalna w Polsce 20 lat po reformie systemu pomocy społecznej. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
 
5.
Kaźmierczak, T. (2012). W cieniu prawa ubogich; o źródłach i rozwoju (praktykowanej w OPS) pracy socjalnej. W: T. Kaźmierczak, M. Rymsza (red.), W stronę aktywnych służb społecznych. Warszawa: Fundacja Instytut Spraw Publicznych.
 
6.
Kaźmierczak, T. (2014a). O potrzebie końca pomocy społecznej, jaką znamy. Problemy Polityki Społecznej. Studia i Dyskusje, nr 27(4), s. 91–107.
 
7.
Kaźmierczak, T. (2014b). Lepiej osobno, ale… Refleksje na marginesie postulatu oddzielenia pracy socjalnej od zasiłków. W: M. Mendel, B. Skrzypczak (red.), Organizowanie społeczności lokalnej: wspólnota zmiany, Prace Laboratorium Innowacji Społecznych nr 5. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych, Stowarzyszenie Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL.
 
8.
Kontrakt socjalny — narzędzie pracownika socjalnego, niepublikowany raport z badań, IRSS, Warszawa 2013.
 
9.
Mahoney, J. (2000). Path Dependence in Historical Sociology. Theory and Society, vol. 29, nr 4, s. 507–548.
 
10.
Moreira, A., Lødemel, I. (2014). Introduction. W: I. Lødemel, A. Moreira (red.), Activation or Workfare? Governance and the Neo-Liberal Convergence, Oxford: Oxford University Press.
 
11.
Pierson, P. (2000). Increasing Returns, Path Dependence, and the Study of Politics. American Political Science Review, vol. 94, nr 2, s. 251–267.
 
12.
Realizacja kontraktów socjalnych przez miejskie i gminne ośrodki pomocy społecznej, Informacja o wynikach kontroli (2013). Warszawa: NIK.
 
13.
Rymsza, M. (2013). Aktywizacja w polityce społecznej. W stronę rekonstrukcji europejskich welfare states?. Warszawa: Instytut Filozofii i Socjologii PAN.
 
14.
Sirovatka, T. (2014). From Protection Toward Activation: Reform of Social Assistance in the Czech Republic. W: I. Lødemel, A. Moreira (red.), Activation or Workfare? Governance and the Neo-Liberal Convergence. Oxford: Oxford University Press.
 
15.
Sol, E., Westerveld, M. (red.) (2005). Contractualism in Employment Services: A New Form of Welfare State Governance. Hague: Kluwer Law International.
 
16.
Sol, E., Westerveld, M. (2007). The individual job seeker in the sphere of contractualism. International Journal of Sociology and Social Policy, vol. 27, nr 7/8, s. 301–310.
 
17.
Trawkowska, D. (2007). Działania pozorne w pomocy społecznej — przypadek (i przypadłość) pracy socjalnej. Problemy Polityki Społecznej. Studia i Dyskusje, nr 10, s. 131–150.
 
18.
Włoch, A., Domaradzki, P. (2005). Kontrakt socjalny. Przewodnik dla pracowników socjalnych ośrodków pomocy społecznej. Praca Socjalna, nr 3.
 
ISSN:1640-1808